Znasz terminy jogi.
A czy potrafisz przeczytać je w oryginale?
Prana, pranajama, asana, dhjana, samadhi, joga. Posługujemy się tymi pojęciami podczas praktyki, nauczania i studiowania tradycji jogi. Często znamy ich współczesne definicje, ale znacznie rzadziej sięgamy do oryginalnego języka, w którym zostały zapisane i nabierały znaczenia w różnych tradycjach Indii.
Czy zastanawia Cię, jak odczytać sanskrycki tekst bez korzystania z transliteracji? Dlaczego jedna nazwa asany składa się z kilku elementów i co dokładnie one oznaczają? Jak rozpoznać, czy interpretacja określonej nauki pochodzi z klasycznego tekstu, czy jest już jego współczesnym objaśnieniem? I dlaczego nawet najbardziej znane pojęcia jogi bywają rozumiane odmiennie w Bhagawadgicie, Jogasutrach Patańdźalego czy praktyczno-teoretycznych traktatach hathajogi?
Właśnie te pytania stały się punktem wyjścia do stworzenia kursu „Źródła jogi”.
Zapraszam Cię do systematycznej nauki sanskrytu, podczas której nie pracujemy na przypadkowych przykładach językowych, lecz sięgamy do terminologii i tekstów związanych bezpośrednio z jogą. Uczymy się czytać i pisać dewanagari, poznajemy zasady fonetyki i podstawy gramatyki, a równolegle studiujemy oryginalne fragmenty najważniejszych dzieł tradycji jogicznej.
To program łączący naukę języka z filozofią i historią jogi. Dzięki temu każda kolejna lekcja rozwija nie tylko Twoje umiejętności językowe, ale także rozumienie praktyki, którą wykonujesz lub której nauczasz.
Co wyróżnia „Źródła jogi”?
Nie uczysz się sanskrytu oderwanego od praktyki. Uczysz się języka, którym opisywano jogę.
Większość osób praktykujących jogę nie potrzebuje na początku wieloletnich studiów filologicznych. Potrzebuje rzetelnych podstaw języka, umiejętności czytania dewanagari, rozumienia terminologii oraz możliwości świadomego korzystania z tekstów źródłowych.
Dlatego program „Źródła jogi” został opracowany specjalnie z myślą o osobach związanych z jogą. Nauka sanskrytu jest tutaj ściśle powiązana z jej historią, filozofią i praktykami. Materiał językowy nie stanowi przypadkowego zbioru słówek, lecz wyrasta z terminów i fragmentów tekstów, z którymi spotykasz się podczas praktyki asan, pranajamy, medytacji i mantr.
To również kurs oparty na mojej wieloletniej pracy naukowej i dydaktycznej. Jako sanskrytolożka, badaczka filozofii jogi i tłumaczka oryginalnych tekstów sanskryckich pokazuję nie tylko, jak przeczytać dane słowo, lecz także jak rozumieć je w kontekście historycznym, filozoficznym i językowym.
Trzy elementy tworzą jeden spójny program kształcenia:
01. Dewanagari. Nauczysz się samodzielnie czytać i pisać
Zaczynamy od zupełnych podstaw, czyli poznawania pisma dewanagari. Przechodzimy przez cały podstawowy system znaków, uczymy się zapisu samogłosek i spółgłosek, ich połączeń, zasad odczytywania oraz pisania sanskryckich słów. Nie ograniczamy się do oglądania znaków i zapamiętywania ich brzmienia. Pracujemy z kartami pracy, dzięki którym stopniowo rozwijasz praktyczną umiejętność pisania i czytania.
Równolegle uczysz się zapisu sanskrytu w międzynarodowym systemie transliteracji IAST oraz w polskim zapisie fonetycznym, dzięki czemu potrafisz prawidłowo odczytywać i zapisywać sanskrycką terminologię również alfabetem łacińskim. To szczególnie ważne w świecie współczesnej jogi, w którym powszechnie stosowane zanglicyzowane nazwy asan, technik pranajamy i pojęć filozoficznych często zacierają ich oryginalne brzmienie, budowę słowotwórczą oraz znaczenie. Poznając zasady zapisu, zaczynasz rozumieć logikę sanskryckiej terminologii i odróżniać formy zgodne z językiem źródłowym od ich późniejszych, nie zawsze poprawnych adaptacji.
| Dewanagari | IAST | Spolszczenie |
|---|---|---|
| योग | yoga | joga |
| प्राणायाम | prāṇāyāma | pranajama |
| ध्यान | dhyāna | dhjana |
| समाधि | samādhi | samadhi |
| हठयोग | haṭhayoga | hathajoga |
Rezultat: potrafisz rozpoznawać, odczytywać i samodzielnie zapisywać sanskryckie słowa w dewanagari, posługiwać się transliteracją IAST (International Alphabet of Sanskrit Transliteration) i polskim zapisem fonetycznym oraz świadomie rozpoznawać różnice między oryginalną terminologią jogiczną a jej zanglicyzowanymi odpowiednikami. Zdobyte umiejętności wykorzystujesz następnie podczas pracy z prostymi zdaniami i wybranymi fragmentami klasycznych tekstów jogi.
02. Sanskryt. Zrozumiesz, jak zbudowany jest język jogi
Poznajesz zasady sanskryckiej fonetyki, prawidłową wymowę, długości samogłosek oraz podstawowe zagadnienia gramatyczne. Zaczynasz dostrzegać strukturę słów, ich formy i wzajemne relacje, dzięki czemu nazwy asan, pranajam, mantry i pojęcia filozoficzne stają się dla Ciebie bardziej zrozumiałe.
Pracujemy na przykładach związanych z jogą, dlatego zdobywaną wiedzę możesz wykorzystywać bezpośrednio podczas swojej praktyki oraz dalszej nauki.
Rezultat: rozumiesz podstawowe reguły języka sanskryckiego, potrafisz analizować wybrane terminy jogiczne i rozpoczynasz pracę z prostymi konstrukcjami gramatycznymi.
Teksty klasyczne. Poznasz filozofię jogi u jej źródeł
Od pierwszych lekcji towarzyszą nam oryginalne teksty sanskryckie. Sięgamy między innymi do Upaniszad, Bhagawadgity, Jogasutr Patańdźalego, Hathapradipiki, Gherandasamhity oraz wybranych źródeł tantrycznych, a także ważnych współcześnie mantr. Każdy tekst staje się punktem wyjścia do analizy językowej i filozoficznej, z wykorzystaniem moich tłumaczeń i komentarzy.
Przyglądamy się temu, jak autorzy klasycznych dzieł rozumieli jogę, medytację, mantrę, umysł, świadomość czy proces wyzwolenia. Poznajemy zarówno podobieństwa między tradycjami, jak i zasadnicze różnice w ich sposobie myślenia i praktykowania.
Rezultat: potrafisz świadomiej korzystać z klasycznych tekstów, rozumiesz kontekst najważniejszych pojęć oraz dostrzegasz różnicę między oryginalnym przekazem a jego współczesnymi interpretacjami.
12 lekcji tematycznych. Od sanskrytu po tradycje i praktyki jogi
Program został podzielony na 12 rozbudowanych lekcji tematycznych, które prowadzą przez najważniejsze zagadnienia filozofii jogi. Każda z nich łączy studia nad tradycją z systematycznym rozwijaniem umiejętności językowych. Nie jest to zatem kurs składający się wyłącznie z wykładów filozoficznych ani kurs gramatyki pozbawiony kontekstu. Oba obszary wzajemnie się uzupełniają.
Lekcja 1. Czym jest joga? Od starożytnych mędrców do współczesnych interpretacji
Skąd pochodzi pojęcie joga, jak było rozumiane w różnych epokach i dlaczego nie istnieje jedna definicja obejmująca wszystkie tradycje? Poznasz wybrane źródłowe ujęcia jogi i ich kontekst historyczny. To punkt wyjścia do świadomego studiowania języka oraz filozofii indyjskiej.
Lekcja 2. Dhjanajoga, czyli joga medytacji w Bhagawadgicie
Przyjrzymy się VI księdze Bhagawadgity, w której medytacja zostaje przedstawiona jako istotna część jogicznej dyscypliny. Poznasz znaczenie koncentracji, pracy z umysłem, wyciszenia i wewnętrznej stabilności w kontekście oryginalnego przekazu.
Lekcja 3. Cztery ścieżki jogi w Bhagawadgicie
Karma, dźńana, dhjana i bhakti to różne sposoby ujmowania drogi jogicznej. Podczas tej lekcji poznasz ich znaczenie, filozoficzne założenia i wzajemne relacje. Zobaczysz również, w jaki sposób poszczególne pojęcia sanskryckie kształtują nasze rozumienie działania, poznania, medytacji i oddania.
Lekcja 4. Asztangajoga w Jogasutrach Patańdźalego
Osiem członów jogi stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów klasycznej filozofii jogicznej. Sięgniemy do Jogasutr, aby przyjrzeć się oryginalnej terminologii, miejscu praktyk zewnętrznych i wewnętrznych oraz koncepcjom umysłu, koncentracji i samadhi.
Lekcja 5. Sanskryt w praktyce: jak czytać i tworzyć nazwy asan oraz pranajam
Jedna z najbardziej praktycznych części programu dla osób uczących jogi. Przyglądamy się budowie sanskryckich nazw, zasadom wymowy i znaczeniu poszczególnych elementów wyrazów. To wiedza, która pozwala lepiej rozumieć nazewnictwo stosowane w jodze, a nie tylko zapamiętywać kolejne określenia.
Lekcja 6. Mantry w jodze. Znaczenie dźwięku, słowa i recytacji
Czym jest mantra, jakie miejsce zajmuje w różnych tradycjach jogicznych i dlaczego sanskrycka fonetyka ma znaczenie podczas recytacji? Poznasz językowy, filozoficzny i praktyczny kontekst mantr oraz ich związek z koncentracją i medytacją.
Lekcja 7. Ciało subtelne w jodze i tantrze. Prana i nadi
Jak klasyczne teksty opisują pranę, kanały subtelne i relację między ciałem, oddechem a umysłem? Przyjrzymy się wybranym koncepcjom anatomii subtelnej oraz ich miejscu w tradycjach jogicznych i tantrycznych, odróżniając źródłowe opisy od współczesnych interpretacji.
Lekcja 8. Etyka i dyscyplina praktyki w tekstach jogi
Joga to nie tylko zestaw technik, lecz także określony sposób postępowania, myślenia i prowadzenia praktyki. Przyjrzymy się znaczeniu etyki, samodyscypliny, wyrzeczenia oraz systematyczności w klasycznych źródłach, zwracając uwagę na sanskryckie pojęcia opisujące te postawy.
Lekcja 9. Guru, oświecenie i samadhi. O celu praktyki jogicznej
Kim jest guru w tradycyjnym przekazie? Jak rozumiano samadhi i doświadczenie wyzwolenia? Poznasz różne sposoby opisywania relacji między uczniem a nauczycielem oraz filozoficzne koncepcje celu jogi, często upraszczane we współczesnym języku praktyki.
Lekcja 10. Bahirangajoga i antarangajoga. Od praktyki ciała do praktyk wewnętrznych
Poznamy relacje między zewnętrznymi i wewnętrznymi członami jogi, pracą z ciałem, oddechem, zmysłami i umysłem. To ważny temat dla osób praktykujących pranajamę i medytację, ponieważ pozwala lepiej rozumieć ich miejsce w szerszej strukturze jogicznej dyscypliny.
Lekcja 11. Wielkie dzieła jogi i ich mistrzowie
Przegląd ważnych dzieł, autorów i tradycji, które przez stulecia kształtowały filozofię oraz praktykę jogi. Uporządkujemy najważniejsze źródła i ich historyczny kontekst, tworząc podstawy do dalszych, samodzielnych studiów.
Lekcja 12. Radźajoga i hathajoga. Historia spotkania różnych tradycji
Jak rozwijały się tradycje jogi medytacyjnej i hathajogi? W jaki sposób zmieniało się znaczenie ciała, oddechu, energii i praktyk wewnętrznych? Zakończymy program przyjrzeniem się relacjom między klasycznymi źródłami a współczesnym rozumieniem jogi.
Przez cały program, niezależnie od tematu danej lekcji, rozwijasz równolegle znajomość dewanagari, sanskryckiej fonetyki, podstaw gramatyki oraz umiejętność pracy z tekstem oryginalnym.
Jakie umiejętności zdobędziesz?
Po rzetelnym przepracowaniu programu i wykonaniu ćwiczeń:
To kurs na poziomie I wprowadzającym, dlatego nie obiecuję, że po jego ukończeniu będziesz samodzielnie tłumaczyć złożone traktaty filozoficzne. Zdobędziesz jednak wiedzę i umiejętności stanowiące rzeczywisty fundament do dalszej pracy z sanskrytem. Poziom II kontynuacyjny jest planowany na jesień 2027.
Dla kogo stworzyłam ten kurs?
Dla nauczycieli jogi, którzy chcą uczyć świadomie
Jeśli prowadzisz zajęcia jogi, pranajamy lub medytacji, regularnie korzystasz z sanskryckich nazw i pojęć. Kurs pomoże Ci zrozumieć ich budowę, wymowę, znaczenie oraz źródłowy kontekst. Dzięki temu możesz wzbogacić swoje nauczanie o wiedzę, która wykracza poza współczesne podręczniki i standardowe programy szkoleń nauczycielskich.
Dla praktykujących, którzy chcą pogłębić swoją ścieżkę jogi
Jeśli joga jest dla Ciebie czymś więcej niż praktyką asan, znajdziesz tutaj możliwość uporządkowanego poznawania jej filozoficznych i językowych podstaw. Nie musisz planować kariery nauczycielskiej ani posiadać przygotowania akademickiego. Kurs pozwoli Ci rozwinąć własne zainteresowania i lepiej zrozumieć tradycję, z której czerpiesz podczas praktyki.
Dla osób zainteresowanych sanskrytem i filozofią Indii
Jeśli od dawna chcesz nauczyć się czytać sanskryt, ale nie wiesz, od czego rozpocząć, ten program prowadzi Cię przez najważniejsze podstawy. Nauka języka jest osadzona w konkretnych tekstach i zagadnieniach filozoficznych, dzięki czemu od początku możesz zobaczyć praktyczne zastosowanie zdobywanej wiedzy.
Uczysz się z osobą, która nie tylko zna sanskryt, ale na co dzień pracuje z oryginalnymi tekstami jogi
dr Nina Budziszewska
Sanskrytolożka, indolożka, badaczka filozofii jogi, tłumaczka oryginalnych tekstów sanskryckich oraz nauczycielka pranajamy i medytacji. Założycielka Atelier Jogi.
Od wielu lat zajmuję się filozofią jogi, sanskrytem oraz badaniem i tłumaczeniem klasycznych tekstów indyjskich. Swoją wiedzę rozwijałam zarówno w pracy akademickiej i dydaktycznej, jak i podczas wieloletniej praktyki oraz studiów nad tradycjami jogicznymi w Indiach, w tym w Himalajach.
W nauczaniu szczególnie zależy mi na łączeniu rzetelnej wiedzy filologicznej z doświadczeniem jogi jako praktyki. Sanskryt nie jest dla mnie jedynie przedmiotem badań językoznawczych. Jest także narzędziem pozwalającym rozumieć wielowiekową tradycję, jej różnorodność, pojęcia i metody praktykowania. Z tego powodu podczas kursu nie ograniczam się do podawania gotowych tłumaczeń i definicji. Pokazuję, jak czytać oryginalny zapis, analizować znaczenia, rozpoznawać kontekst i zadawać pytania, które są podstawą świadomego studiowania tekstów.
Wierzę, że nawet podstawowa znajomość sanskrytu pozwala spojrzeć na jogę z innej perspektywy. Ułatwia oddzielenie treści klasycznych źródeł od późniejszych interpretacji i daje możliwość samodzielnego poszukiwania odpowiedzi, zamiast polegania wyłącznie na cudzych objaśnieniach.
Zapraszam Cię do nauki, w której akademicka rzetelność spotyka się z doświadczeniem praktyki jogi.
Jak wygląda nauka na platformie Atelier Jogi?
„Źródła jogi” to kompletny program online w nagraniach, podzielony na 12 tematycznych części. Każda z nich obejmuje rozbudowany materiał dydaktyczny, w którym łączymy naukę języka z zagadnieniami filozoficznymi i lekturą tekstów źródłowych.
W ramach kursu otrzymujesz:
- 12 rozbudowanych lekcji tematycznych dostępnych online w nagraniach
- systematyczny program nauki dewanagari od podstaw
- wprowadzenie do sanskryckiej fonetyki i gramatyki
- pracę z fragmentami oryginalnych tekstów jogi oraz ich tłumaczeniami i komentarzami
- materiały dydaktyczne i karty pracy w PDF
- możliwość powracania do lekcji i ćwiczeń w okresie dostępu do kursu
Przy nauce sanskrytu bardzo ważna jest systematyczność. Zachęcam Cię zatem, aby nie traktowałć tego programu wyłącznie jako cyklu wykładów do obejrzenia, lecz jako proces kształtowania i rozwijania konkretnych umiejętności. Warto założyć zeszyt do nauki pisma, regularnie ćwiczyć czytanie i pisanie oraz powracać do materiału językowego podczas kolejnych lekcji.
Czym ten kurs różni się od „Filozofii jogi z elementami sanskrytu”?
Oba programy pozwalają poznawać jogę poprzez jej klasyczne źródła, jednak mają odmienne cele i zakres nauki.
„Filozofia jogi z elementami sanskrytu” jest przede wszystkim kursem filozoficznym, w którym poznajesz najważniejsze idee, teksty i tradycje jogiczne. Sanskryt pomaga w rozumieniu omawianych pojęć, ale nauka języka nie stanowi głównego celu programu.
„Źródła jogi” idą dalej w zakresie kompetencji językowych. Tutaj systematycznie uczysz się czytać i pisać dewanagari, poznajesz podstawy sanskryckiej gramatyki oraz rozwijasz umiejętność pracy z oryginalnym zapisem tekstów. Równolegle zgłębiasz filozofię jogi poprzez 12 odrębnych tematów.
Karolina Góra (zweryfikowany) –
Namaskaram🙏🏼 Z głębi serca polecam naukę sanskrytu z dr Niną Budziszewską. Lekcje są przejrzyste i zrozumiałe, mimo, że czasem wymagające. To nie tylko nauka języka o tak ogromnej wartości, ale też spotkanie z kulturą, filozofią, głębszym znaczeniem słów i zrozumieniem istoty jogi. Pisanie sanskryckich liter czy wyrażeń wprowadza mnie w stan medytacji i czasem trudno się od tego oderwać. Nina przekazuje swoją wiedzę z ogromną pasją, spokojem, prawdą i sercem. Dzięki niej sanskryt staje się naprawdę bliski i zrozumiały. Ps. Uczestniczyłam też w kilku edycjach Pranayamy Himalajskiej, która sprawiała, że wieczory były bardziej wyczekiwane, a samopoczucie nabierało lekkości. Mam nadzieję, że wkrótce przede mną kurs nauczycielski pranayamy🙏🏼